Wycinanki (192) Udziwnienie/straniamento/остранение)
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (192) Udziwnienie/straniamento/остранение) Wspominałem, że Carlo Ginzburg już we wstępie do Sera i robaków ujawnił swoje ambicje i talenty do uprawiania kilku dyskursów naraz. Mamy tam świat codzienności czasów Menocchia i jego w nim perypetie, jest tam historyczna interpretacja dialogu kultury wysokiej ze światem ludzi podporządkowanych i wreszcie, to dzieje myślenia elitarnego i […]
Wycinanki (191) Microstoria
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (191) Microstoria Przyjmuje się, że Carlo Ginzburg to klasyk mikrohistorii. Zanim przynależność – ta określająca metodę badawczą i orientację historiograficzną – stała się obowiązującą zaistniały już wcześniej dzieła historyczne, które ex post uzyskały status wzorcowych dla mikrohistorii. Tak bywa, że zjawiska uzyskują szacowną genezę, w tym swoich godnych prekursorów. To nobilitujaca interpretacja […]
Wycinanki (190) Wizja świata pewnego młynarza z XVI wieku
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (190) Wizja świata pewnego młynarza z XVI wieku Dialog, – poniżej przytoczony – to w rzeczy samej – przesłuchanie przed sądem inkwizycyjnym. To zeznania oskarżonego o „heretyckie i wielce bezbożne” wyrażanie się o Chrystusie.[1] To sedno jego wizji świata. Model czy metafora objaśniająca pochodzenie tytułowych sera i robaków. Fragment zeznań młynarza z […]
Wycinanki (188) Kosmogonia Domenico Scandelliego
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (188) Kosmogonia Domenico Scandelliego Wśród zalecanych przeze mnie lektur z metodologii ogólnej, w roku akademickim 1998/1999, na pozycji trzeciej w dziale lektury historyczne znalazła się monografia Carlo Ginzburga Ser i robaki. Wizja świata pewnego młynarza z XVI wieku. We wstępie tak komentowałem: „Prace te (lektury) podzielone są na trzy grupy. W pierwszej […]
Wycinanki (187) Ser i robaki
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (187) Ser i robaki Tak właściwie, nie wiem od czego zacząć impresje o Carlo Ginzburgu. Czy od jego sztandarowego dzieła? Jeśli nie wiesz od czego zacząć, to zacznij od czegokolwiek. Gdy już zgromadzisz materiał myślowy, zwłaszcza spisany, zawsze możesz mu nadać porządek wedle tego, co wyłoni się jako zhierarchizowana narracja. Dwa bowiem […]
Wycinanki (186) Natalia Ginzburg i Leone Ginzburg
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (186) Natalia Ginzburg i Leone Ginzburg Od czasu, gdy zalecałem studentom lekturę Il formaggio e i vermi Carlo Ginzburga, minęło ponad trzydzieści lat.[1] Dzisiaj czytam jego przedmowę pisaną w 2023 r. do antologii jego tekstów (zebranych przez Piotra Kłoczowskiego), pod tytułem: Czytać między wierszami. Lektury, szkice, noty.[2] Sędziwy dzisiaj kolega profesor, onegdaj, […]
Wycinanki (185) Wycinanki czy wycinanki?
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (185) Wycinanki czy wycinanki? Nie pisałem felietonów już od ponad pół roku. Za alibi tej abstynencji służyła mi praca nad książkami, w tym przygotowania do wydania drukiem drugiego tomu Wycinanek[1]. Uspokajał mnie zwłaszcza fakt, że zapas przygotowanych odcinków zapewniał publikację na platformie ohistorie.eu nieprzerwanie do końca listopada 2024 roku. Jednak, gdy piszę […]
Wycinanki (184) Zmieniajmy etos
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (184) Zmieniajmy etos Trzeba zastąpić panujący XIX-wieczny etos: powołanie/poświęcenie/zbożne intencje/cierpienie, etosem: profesjonalizm/solidność/skuteczność/satysfakcja. Pytanie: Przez te ostatnie lata nie nastąpiły pozytywne zmiany? Odpowiedź: Po latach nieobecności w szkole teraz jako rodzic w szkole moich dzieci czuję się tak, jak w mojej szkole podstawowej ponad pół wieku temu w czasach środkowego i późnego Gomułki. […]