Wycinanki (122) Inspiracje cassirerowskie
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (122) Inspiracje cassirerowskie Interesuje mnie idea metamorfozy w kontekście idei metafory. Zwłaszcza te konteksty, które doszukują się jakiejś kontynuacji: od metamorfozy do metafory. Początek metafory to początek historyczności. Wygenerowanie metafory ze świata metamorfozy zaspokaja oczekiwanie, że metafora nie wzięła się ex nihilo. Ponadto czyni zadość naszemu nawykowi poszukiwania genezy. Ostatnie kilkanaście już […]
Wycinanki (121) Kultura jako forma symboliczna
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (121) Kultura jako forma symboliczna Cassirer szkicuje potrzebę ogólnej systematyki form symbolicznych: Kiedy próbuję w ten sposób wyrazić powyższy problem, stawiam sobie rzecz jasna w pierwszym rzędzie zadanie bliższe określenie pojęcia „formy symbolicznej”. Pojęcie symboliczności można rozumieć jako jasno określony kierunek duchowego ujmowania i kształtowania, który z kolei jako taki posiada naprzeciw […]
Wycinanki (119) Historia to gałąź semantyki
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (119) Historia to gałąź semantyki Solidny passus z Hippolyte’a Taine’a wycięty przez Ernsta Cassirera, aby entuzjastycznie z nim się zgodzić. Wycinam – nie po raz pierwszy to, co już ktoś przede mną wyciął. Polemika ta francuskiego historyka z niemieckim filozofem kultury wiedzie nas do zapamiętania sedna stanowiska niemieckiego neokantysty: Jeśli chcemy zaklasyfikować […]
Wycinanki (118) Historia to Geisteswissenschaft
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (118) Historia to Geisteswissenschaft Wiemy z ogólnej filozofii kultury Ernsta Cassirera, że wyznawanie jego poglądów na temat historiografii i historii pozwala pozbyć się trywialnych i banalnych przeświadczeń o niej. W gąszczu tradycyjnych dylematów historii zwracamy się po kontekst kultury rozumianej tu jako zespół form symbolicznych. Dzięki swemu rozumieniu humanistyki i kultury Cassirer […]
Wycinanki (116) Czy przeszłość można rozbudzić do życia?
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (116) Czy przeszłość można rozbudzić do życia? Ostatnio w Krakowie podczas wykładu mówiłem tak, jakbym cytował Ernsta Cassirera. Pytanie, czy perswazyjne argumentowanie zapada w jakieś zakamarki pamięci i po latach ujawnia się ponownie już – niestety – bez uznania autorstwa? A może gdybyśmy pamiętali, od kogo i co przyswoiliśmy sobie, nie obnosilibyśmy […]
Wycinanki (115) Gościniec dla Cassirera
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (115) Gościniec dla Cassirera Poniósł José Ortega y Gasset gościniec Ernstowi Cassirerowi[1]. Filozof niemiecki, których, jak wiemy, Ortega y Gasset studiował i respektował wielu, nie tylko prezent przyjął, ale i godnie z niego skorzystał. Solidny fragment zacytował we wstępie do rozdziału pt. „Historia” w swym słynnym eseju o człowieku[2]. Zanim pomówimy o […]
Wycinanki (114) Między identycznością a absurdem
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (114) Między identycznością a absurdem Nieliczni oponenci, krytykując moją koncepcję metafory historiograficznej, nie zdają sobie sprawy z tego, że krytykowane jej własności biorę od klasyków problematyki. Mało tego, zapożyczam z wypracowanych przez neoretorykę, hermeneutykę i gramatykę logiczną dominujących stylów myślenia o metaforze. Do jednego z nich – koncepcji interakcyjnej – wprowadziłem autorskie […]