Wycinanki (200) Zdarzenia w chronotopie?
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (200) Zdarzenia w chronotopie? Na deser wycinam z obszernego eseju Bachtina konkluzje. Poprzedzają je analizy literaturoznawcze. Świadectwo obezwładniającej czytelnika erudycji autora i kulturowej głębi spostrzeżeń. Nie zachęcam młodych ambitnych humanistów do czytania prac Bachtina. Mogą one skłonić do rezygnacji z zajmowania się filozofią kultury, czy jakąkolwiek nauką o człowieku. Geniusze odstręczają. Bywa, […]
Wycinanki (199) Chronotop
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (199) Chronotop Jedną z kultowych kategorii literaturoznawstwa Michaiła Bachtina jest idea chronotopu[1]. Wszędzie tam, gdzie czytając ją znajdowałem w tekstach rosyjskiego teoretyka kultury, stosowałem ją do myślenia o historiografii. Historiografia to przecież literatura, tyle, że historyczna –zwłaszcza klasyczna historiografia, w tym zwłaszcza biografistyka, to w dużej mierze strategia powieściowa. Proponuję historykom czytając […]
Wycinanki (198) Bakhtin desmascarado/Bachtin zdemaskowany
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (198) Bakhtin desmascarado/Bachtin zdemaskowany W poprzednim odcinku czytaliśmy o epopei od maskarady ku demaskaradzie, jakiej dokonała grupa rosyjskich bachtynistów – autorów serii Bachtin pod maską. Ich zdaniem udowodniono – przy ich rozstrzygającym udziale – dzięki zwłaszcza skrupulatnej analizie tekstologicznej, że autorem wczesnej „przyjacielskiej trylogii” jest sam Michaił Bachtin. Z kolei w anonsie […]
Wycinanki (197) Bachtin pod maską
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (197) Bachtin pod maską Jeszcze w zeszycie pierwszym z serii Bachtin pod maską (tu u góry z lewej) znajdujemy na stronie tytułowej adnotacje: Bachtin pod maską. Maska pierwsza. W.N. Wołoszyłow, Freudyzm[1]. Tu wskazane jest „podwójne autorstwo”. Wskazanie: kto jest maską, a kto kryje się pod nią. Tytuł serii Bachtin pod maską znajduje […]
Wycinanki (196) Bakhtin circle
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (196) Bakhtin circle Na łamach Wycinanek spotykaliśmy niejednokrotnie Michaiła Bachtina. Ostatnio wspominał o nim Carlo Ginzburg. Nie dość, że włoski historyk dzięki tradycji rodzinnej zorientowany jest w literaturze rosyjskiej, to już jako dojrzały historyk wzbogacał stale swoją kompetencję w zakresie współczesnej myśli humanistycznej, czego dowodzą kolejne tomiki jego esejów. Z łatwością wyobrażam […]
Wycinanki (195) Memoria de mis putas tristes. (Rzecz o mych smętnych dziwkach). Cz. III
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (195) Memoria de mis putas tristes. (Rzecz o mych smętnych dziwkach). Cz. III Polski wydawca nie dość, że przyzwolił na użycie jakoby objętego restrykcją prawa epitetu kurwa w słowie wstępnym tłumacza, ale, i co nie zaskakuje, znajdujemy je w polskim tłumaczeniu powieści. Co jednak dziwi, określenie kurwa użyte zostało bodaj tylko sześć […]
Wycinanki (194) Rzecz o mych smutnych dziwkach. Cz. II
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (194) Rzecz o mych smutnych dziwkach[1]. Cz. II. Jako czytelnik ostatniej powieści Gabriela Garcii Marqueza wspieram wstępnie z przyczyn „artystycznych” termin dziwki użyty w tytule polskiego tłumaczenia. Nie uważam za zasadne upieranie się tłumacza powieści Marqueza p.t. Memoria de mis putas tristes Carlosa Marrodán Casasa przy owych mis putas tristes jako mych […]
Wycinanki (193) Rzecz o mych smutnych dziwkach. (Memoria de mis putas tristes). Cz. I
WOJCIECH WRZOSEK Wycinanki (193) Rzecz o mych smutnych dziwkach. (Memoria de mis putas tristes). Cz. I To ostatnia powieść noblisty, legendy literatury światowej, ikony realizmu symbolicznego[1]. To nie jest opowieść ani o dziwkach, ani prostytutkach. Tym bardziej nie jest to opowieść o kurwach, jak chciałby tłumacz na polski Carlos Marrodán Casas. To nie jest także […]